تبلیغات
downloader3116

موضوع:میکروارگانیسم

باکتری

باکتریها گروهی از موجودات تک یاخته‌ای ذره بینی هستند که پوشش بیرونی نسبتاً ضخیمی آنها را احاطه کرده است. این موجودات ساختار ساده‌ای دارند و به گروه پروکاریوت‌ها تعلق دارند.

باکتری‌ها متنوع‌ترین و مهم‌ترین میکروارگانیسمها هستند. تعداد کمی از آنها در انسان و حیوانات و گیاهان بیماریزا است. بطور کلی بدون فعالیت آنها، حیات بر روی زمین مختل می‌گردد. بطور یقین یوکاریوتها از موجودات زنده باکتری مانند بوجود آمده‌اند. نظر به اینکه باکتریها ساختمان ساده‌ای داشته و می‌توان به آسانی بسیاری از آنها را در شرایط آزمایشگاه کشت داد و تحت کنترل درآورد، میکروب شناسان مطالعه وسیعی درباره فرایندهای حیاتی آنها انجام داده‌اند.

 

باکتریها دارای هسته بدون غشا و هستک هستند و اجزای آن در سیتوپلاسم پراکنده‌اند. کروموزمهای غیر مشابه و جداگانه در آنها وجود ندارد. در باکتریها، واکوئل دیده نمی‌شود. بیشتر آنها بدون کلروفیل هستند و دگرگشت (متابولیسم) خود را از راه شیمیوسنتز انجام می‌دهند. تولید مثل به دو صورت جنسی (آمیختگی) و غیر جنسی و جوانه زدن، قطعه قطعه شدن و تقسیم دوتایی صورت می‌گیرد.

 

تاریخچه

اینکه پروکاریوتها و یا یوکاریوتها کدام یک زودتر بر روی کره زمین ظاهر شده‌اند، کاملاً مشخص نیست. اما مطالعات تفاوتهای ژنتیکی بین یوباکتری ها، آرکی‌باکتری‌ها و یوکاریوت‌ها نشان می‌دهد که هر سه گروه از دنیای مشترکی مشتق شده‌اند. شکل باکتریها بر اساس شکل به 6 گروه تقسیم می‌شود. پنج گروه اول را باکتریهای پست و گروه ششم را باکتریهای عالی گویند.

 

 

باکتریهای پست

این باکتریها تک یاخته‌ای بوده و اگر کروی یا بیضوی باشند، کوکوس و اگر میله‌ای شکل یا دراز باشند، باسیل و اگر خمیده باشند ویبریون و چنانچه مارپیچی شکل و غیرقابل انعطاف باشند، اسپریل و اگر فنری و قابل انعطاف باشند، اسپیروکت نامیده می‌شوند.

 

باکتریهای عالی یا رشته‌ای

این باکتریها رشته مانند و اغلب غلاف دار هستند و اغلب اوقات شاخه‌های حقیقی ایجاد کرده، میسلیوم تشکیل می‌دهند و چون تشکیلات منشعب ایجاد می‌کنند، لذا اکتینومیست نامیده می‌شوند. بنابراین باکتریها از نظر شکل به 6 گروه گرد، دراز، خمیده، مارپیچی، فنری و منشعب تقسیم می‌شوند.

 

نحوه تقسیم و طرز قرار گرفتن باکتریها

دیپلوکوکوس تقسیم فقط در یک سطح انجام می‌گیرد و باکتریها دو به دو، به یکدیگر اتصال دارند.

استرپتوکوک تقسیمات یاخته‌ای در یک سطح انجام می‌شود و چند باکتری بدنبال هم قرار می‌گیرند.

تتراد اگر تقسیم در دو سطح عمود بر هم باشد اشکال چهارتایی بوجود می‌آید.

سارسین تقسیم یاخته در سه سطح عمود بر هم انجام می‌شود و توده‌های هشت تایی شبیه پاکت پستی بوجود می‌آید.

استا فیلوکوک تقسیمات یاخته بطور نامنظم در سطوح مختلف انجام می‌گیرد و اشکالی شبیه به خوشه انگور بوجود می‌آید.

 

ساختار باکتریها

پوشینه در بعضی از باکتریها، غلاف ژلاتینی چسبناکی دیواره اسکلتی را احاطه کرده است که توسط باکتریها ساخته شده و به خارج ترشح می‌گردد و جنس پوشینه بیشتر از پلی ساکاریدها همراه با مواد دیگر است.

تاژک از واحدهای پروتئینی به نام فلاژین تشکیل شده و قابل ترمیم بوده و وسیله حرکت باکتری هستند. معمولاً طول آن چند برابر طول باکتری است. آرایش تاژک در باکتریهای تاژکدار بصورت تک تاژکی، دو تاژکی، چند تاژکی سطحی است.

تار به دو صورت جنسی و چسبنده وجود دارد و در عمل تحرک بی تأثیر است.

دیواره در بیرون غشای پلاسمایی بوده و سبب استحکام باکتری شده و به آن شکل می‌دهد. وجود دیواره برای رشد و تقسیم باکتریها لازم است.

غشای سیتوپلاسمی به صورت پرده نازکی در داخل دیواره باکتری قرار دارد و متشکل از مولکولهای چربی و پروتئینی است.

مزوزومها از فرورفتگی غشای سیتوپلاسمی به درون سیتوپلاسم حاصل می‌شود و اغلب در محل تقسیم دیواره وجود دارند و در عمل تقسیم DNA، تقسیم یاخته‌ای و تبدیل باکتری به هاگ دخالت می‌کنند.

اجزای سیتوپلاسم ریبوزمها مواد ذخیره‌ای ماده زمینه کروماتومور ماده ژنتیکی که DNA آنها غالبا به صورت یک کروموزوم تاخورده و بهم فشرده است.

 

مقدمه

در عمل باکتریهایی که دارای خواص یکسانی باشند بندرت یافت می‌شوند، حتی باکتریهایی که از یک سلول منشا می‌گیرند ممکن است از نظر یک یا چند صفت با یکدیگر متفاوت باشند. این تفاوتها نتیجه تغییراتی است که به علت جهش ژنی یا موتاسیون در سلولهای باکتریایی پدید می‌آید. این باکتریهای تغییر یافته ، موتانت Mutant نامیده می‌شوند که از نظر بعضی از خواص نظیر ساختمان آنتی ‌ژن ، حساسیت در مقابل آنتی بیوتیکها و ... با سایر باکتریهای مشابه اختلاف دارند.

 

سهولت تغییرپذیری در باکتریها مربوط به سرعت تقسیم آنهاست. زمان تقسیم یا مدت زمانی که برای تولید یک سلول جدید در باکتریها لازم است، حدود 2 دقیقه و در مورد انسان 20 سال است. مثلا یک سلول باکتری در مدت 18 ساعت 54 نسل بوجود می‌آورد. درحالیکه برای ایجاد همین تعداد نسل انسان بیش از 1000 سال زمان لازم است. پس جهش ژنی در باکتریها نسبت به موجودات عالی خیلی سریع و قابل ملاحظه است.

 

تفاوت یوکاریوتها با باکتریها

در کره خاکی تنها دو نوع سلول توسط کلیه ارگانیسمهای زنده تولید می‌شود. سلولهای پروکاریوت (یا هسته ابتدایی). در این گروه هسته ، فاقد غشا است و شامل کلیه باکتریهاست. پروکاریوتها شامل یو‌باکتریها (باکتریهای حقیقی) و آرکئی باکترها (باکتریهای قدیمی) است. اما گروه دیگر یوکاریوتها هستند که دارای غشای هسته و هسته حقیقی می‌باشند. اینگونه هسته در تمام ارگانیسمهای دیگر مانند Algae (جلبکها) Fungi (قارچها) ، پروتوزوئرها (protozoa) و گیاهان (Plant) و جانوران (Animals) یافت می‌شود. پاتوژنهای انسانی تنها در میان یوباکتریها یافت می‌شوند

Dlawer A. A. Ala’Aldeen Molecular Bacteriology and Immunology

Group, Division of Microbiology, University Hospital, Nottingham

Indran Balakrishnan Department of Medical Microbiology, Royal

Free Hospital, Pond Street, London NW3 2QG, UK

Christopher L. Baylis Campden & Chorleywood Food Research

Association (CCFRA), Chipping Campden, Gloucestershire GL55

Cécile M. Bébéar Laboratoire de Bactériologie, Université Victor

Segalen Bordeaux 2, 146 rue Léo Saignat, 33076 Bordeaux, France

Christiane Bébéar Laboratoire de Bactériologie, Université Victor

Segalen Bordeaux 2, 146 rue Léo Saignat, 33076 Bordeaux, France

Alex van Belkum Department of Medical Microbiology & Infectious

Diseases, Erasmus University Medical Center Rotterdam EMCR,

Dr Molewaterplein 40, 3015 GD Rotterdam, The Netherlands

Eugenie Bergogne-Berezin University Paris 7, Faculty of Medicine

Bichat, 100 bis rue du Cherche-Midi, Paris 75006, France

Patrick J. Blair US Embassy Jakarta, US NAMRU 2, FPO AP

Alpana Bose Centre for Medical Microbiology, Royal Free and

University College Medical School, Hampstead Campus, Rowland

Hill Street, London NW3 2PF, UK

Tom Cheasty HPA Colindale, Laboratory of Enteric Pathogens,

Centre for Infection, 61 Colindale Avenue, London NW9 5HT, UK

Derrick W. Crook Department of Clinical Microbiology, John

Radcliffe Hospital, Level 7, Headington, Oxford OX3 9DU, UK

Aruni De Zoysa Health Protection Agency, Centre for Infection,

Department of Respiratory and Systemic Infections, 61 Colindale

Avenue, London NW9 5HT, UK

Brian I. Duerden Anaerobe Reference Laboratory, Department of

Medical Microbiology, University of Wales College of Medicine,

Heath Park, Cardiff CF14 4XN, UK

Androulla Efstratiou Respiratory and Systemic Infection Laboratory,

Health Protection Agency, Centre for Infection, 61 Colindale

Avenue, London NW9 5HT, UK

Florence Fenollar Unité des Rickettsies, CNRS UMR 6020A,

Faculté de Médecine, Université de la Méditerranée, 27 Bd Jean

Moulin, 13385 Marseille Cedex 05, France

Roger G. Finch Department of Microbiology and Infectious

Diseases, The Nottingham City Hospital NHS Trust, The Clinical

Sciences Building, Hucknall Road, Nottingham NG5 1PB, UK

Sarah J. Furrows Department of Clinical Parasitology, The Hospital

of Tropical Diseases, Mortimer Market off Tottenham Court Road,

London WC1E 6AU, UK

Stephen H. Gillespie Centre for Medical Microbiology, Royal Free

and University College Medical School, Hampstead Campus,

Rowland Hill Street, London NW3 2PF, UK

Richard L. Guerrant Division of Infectious Diseases, University

of Virginia School of Medicine, Charlottesville, VA 22908, USA

Val Hall Anaerobe Reference Laboratory, National Public Health

Service for Wales, Microbiology Cardiff, University Hospital of

Wales, Heath Park, Cardiff CF4 4XW, UK

T. G. Harrison Respiratory and Systemic Infection Laboratory,

Health Protection Agency, Centre for Infection, 61 Colindale

Avenue, London NW9 5HT, UK

C. Anthony Hart Medical Microbiology Department, Royal

Liverpool Hospital, Duncan Building, Daulby Street, Liverpool

L69 3GA, UK

Peter M. Hawkey Division of Immunity and Infection, The

Medical School, Edgbaston, Birmingham B15 2TT, UK

Qiushui He Pertussis Reference Laboratory, National Public Health

Institute, Kiinamyllynkatu 13, 20520 Turku, Finland

Brian Henderson Division of Infection and Immunity, Eastman

Dental Institute, 256 Gray’s Inn Road, London WC1X 8LD, UK

Derek W. Hood Molecular Infectious Diseases, Department of

Paediatrics, Weatherall Institute of Molecular Medicine, John

Radcliffe Hospital, Headington, Oxford OX3 9DS, UK

Catherine Ison Sexually Transmitted Bacteria Reference Laboratory,

Centre for Infection, Health Protection Agency, 61 Colindale

Avenue, London NW9 5HT, UK

Claire Jenkins Department of Medical Microbiology, Royal

Free Hospital NHS Trust, Rowland Hill Street, London NW3

2PF, UK

Peter J. Jenks Department of Microbiology, Plymouth Hospitals

NHS Trust, Derriford Hospital, Plymouth PL6 8DH, UK

Franca R. Jones National Naval Medical Center, Microbiology

Laboratory, 8901 Wisconsin Avenue, Bethesda, MD 20889, USA

Monika Keelan Department of Laboratory Medicine & Pathology,

Division of Medical Laboratory Science, B-117 Clinical Sciences

Building, University of Alberta, Edmonton, Alberta, Canada

T6G 2G3

Kevin G. Kerr Department of Microbiology, Harrogate District

Hospital, Lancaster Park Road, Harrogate HG2 7SX, UK

Theresa Lamagni Healthcare Associated Infection & Antimicrobial

Resistance Department, Health Protection Agency, Centre for

Infection, 61 Colindale Avenue, London NW9 5EQ, UK

Paul N. Levett Provincial Laboratory, Saskatchewan Health, 3211

Albert Street, Regina, Saskatchewan, Canada S4S 5W6

Niall A. Logan Department of Biological and Biomedical Sciences,

Glasgow Caledonian University, Cowcaddens Road, Glasgow G4

0BA, UK